Minyatür Sanatı

Minyatür Nedir

Minyatür, el yazmalarında metni görsel olarak ifade etmek için yapılmış küçük boyutlu resimlerdir.

Batıda Antik Çağ’dan, Doğu’da İslam öncesi dönemlerden başlayıp yaygınlaşmış ve resimsel anlatımın en önemli türü olmuştur. İslam dünyasına matbaanın geç gelişi el yazmalarının birkaç yy daha devam etmesine olanak sağlamıştır

Sasaniler döneminde Mani isilmli kişi kurduğu dini (Maniheizm) yaymak için bir kitap yazmış ve onu anlatabilmek için resimlemiştir. Bunu öğrencilerine de öğretmiş ve onlarla beraber Asya’ya doğru yayılmıştır.

Türk minyatür geleneğine ait olan en eski örnekler Uygurlar’a kadar uzanmaktadır. 8. yy’da ileri bir minyatür sanatına sahip oldukları az sayıdaki eserlerden anlaşılmaktadır.

Selçuklu Türkleri’de Maniheist Uygur minyatürlerinden etkilenmiş ve Anadolu’ya yayılmalarıyla ilk Türk-İslam Minyatür Üslubu doğmuştur. Selçukluların dağılmasıyla gerileme yaşanmış, o dönemin beyliklerinden biri olan Osmanlı ile yeniden gelişim sürecine girmiştir.Osmanlı sultanları her zaman sanata ve sanatçıya değer vermiş; böylece imparatorluk döneminde saray ve çevresinde doruk noktasına ulaşmıştır. Ana kaynak Selçuklu resim üslubu olsa da Timurlu ve Türkmen resim üsluplarından da etkilendiği görülmektedir.

Osmanlı minyatürlerine ilk bakıldığında resmin konusundan ziyade canlı-sıcak renklerin hakimiyeti dikkati çeker. Işık-gölge, derinlik ve perspektifin olmadığı bu resimler sadelik içinde ve estetik güzelliğiyle kendini gösterir. Biçimler doğa üstü renklerle boyanabilir. Kendine has komposizyon üslubu içinde, doğadan soyutlanmış nesneler ve canlılar gerçek görünümlerinden farklı bezemelere dönüştürülmüşlerdir. Kompozisyon kurarken altın orana da dikkat edilmiştir. Fantazi ve soyutlama büyük bir uyum içinde kullanılmıştır.

İnsan figürü iki boyutlu, duygudan uzak bir görünüm içindedir ve birbirini örtmeyecek şekilde yerleştirilmiştir. Boyutlar kişilerin önem sırasına göre belirlenir. Kompozisyonda obje, anlatılmak istenen konunun odak noktasını oluşturur.

Osmanlı minyatürleri, çok önemli tarihi işlevi olan resimli tek sanattır; tarihi belgelerdir. Devrin nakkaşları, olayların başlangıcından bitimine kadar, tarih, yer, dönem ve yerel özellikleri kronolojik sıraya göre, belgesel film niteliğinde gerçeklere sadık kalarak en ince detaylarına kadar çalışmışlardır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir